Oparzenie: pierwsza pomoc krok po kroku (wrzątek, ogień, chemia, prąd)

Wrzątek, ogień, chemia lub prąd. Poniżej: co zrobić od razu, co potem, kiedy dzwonić pod 112 i czego unikać. Ta sama instrukcja jest w darmowej aplikacji SurvivalZone i działa bez internetu.
Najpierw, od razu
- Przerwij źródło: ugaś płonące ubranie (zatrzymaj się, padnij i tarzaj albo przykryj kocem), odsuń od gorącego, przy porażeniu prądem najpierw wyłącz zasilanie.
- Od razu chłódź oparzone miejsce chłodną bieżącą wodą, nie lodowatą, przez co najmniej 20 minut.
- W trakcie chłodzenia zdejmij biżuterię, zegarek i ubranie z oparzonego miejsca, zanim pojawi się obrzęk. Zostaw to, co przywarło do skóry.
Potem
- Po schłodzeniu luźno przykryj oparzenie folią spożywczą (połóż, nie owijaj ciasno) albo jałowym suchym opatrunkiem.
- Przy dużym oparzeniu i u małych dzieci chłodź tylko oparzone miejsce, a resztę ciała okryj, żeby nie doszło do wychłodzenia.
- Oparzenie chemiczne: w rękawiczkach zdejmij skażone ubranie i spłukuj skórę dużą ilością wody. Chemia w oku: płucz oko czystą wodą przez 10–20 minut i jedź na SOR.
- Na ból możesz podać lek przeciwbólowy zgodnie z ulotką.
Kiedy dzwonić pod 112
Oparzenie jest większe niż dłoń poszkodowanego, głębokie (skóra biała, szara lub zwęglona), obejmuje twarz, dłonie, stopy, krocze lub stawy, powstało od prądu lub chemii, albo ktoś był w dymie (możliwe oparzenie dróg oddechowych). Także u małych dzieci i osób starszych.
Czego nie robić
- Nie przykładaj lodu, masła, oleju, pasty do zębów, mąki ani maści.
- Nie przekłuwaj pęcherzy.
- Nie odrywaj ubrania przyklejonego do skóry.
- Nie dotykaj osoby porażonej prądem, dopóki zasilanie nie jest wyłączone.
Zobacz też
Najczęstsze pytania
Jak długo chłodzić oparzenie?
Co najmniej 20 minut chłodną bieżącą wodą, zaczynając jak najszybciej po oparzeniu. Woda ma być chłodna, nie lodowata.
Czy można smarować oparzenie masłem, olejem lub pastą do zębów?
Nie. Takie domowe sposoby zatrzymują ciepło w skórze i zwiększają ryzyko zakażenia. Wystarczy woda, a potem folia spożywcza lub jałowy opatrunek.
Kiedy oparzenie wymaga lekarza?
Gdy jest większe niż dłoń, głębokie, na twarzy, dłoniach, stopach, kroczu lub stawach, od prądu lub chemii, a także zawsze u małych dzieci.
Miej to zawsze w telefonie
SurvivalZone to darmowa aplikacja na każdy kryzys, bez konta i bez sklepu z aplikacjami. Działa bez internetu, pokazuje najbliższe schrony i punkty pomocy, lokalne radio, plan 72 h i plan wyprawy w góry.
Dziękujemy za przeczytanie. Jeśli ten tekst może komuś pomóc, wyślij go bliskim. Przygotowanie zajmuje chwilę, a w kryzysie liczy się każda minuta.
Wkrótce aplikacja będzie pod stałym adresem survivalzone.app.
Inne scenariusze
- ⚡ Brak prądu
- 🥶 Zimno, nie działa ogrzewanie
- 🚱 Brak wody lub woda niezdatna do picia
- 🌊 Powódź, woda wdziera się do domu
- 🎒 Ewakuacja w 10 minut
- 🔥 Pożar w budynku
- 🌡️ Upał
- 🌪️ Wichura, burza
- 🚀 Atak z powietrza: rakiety, drony, bomby
- 📢 Syreny, alarm, skażenie powietrza
- 📵 Brak zasięgu i internetu
- ❤️ Ktoś stracił przytomność
- 🌍 Trzęsienie ziemi
- ⛵ Sztorm na morzu, bez internetu
- 🚗 Wypadek drogowy
- ☠️ Czad lub ulatniający się gaz
- ❄️ Utknąłeś autem w śnieżycy
- 🌩️ Burza z piorunami na zewnątrz
- 🫀 Zawał serca lub udar
- 🏊 Ktoś się topi
- 🌲 Pożar lasu lub łąki
- 💳 Nie działają karty i bankomaty
- 🦠 Epidemia, groźna choroba zakaźna
- 🧒 Zaginęło dziecko
- 🫁 Zadławienie
- 🩸 Silny krwotok
- 😷 Smog i zła jakość powietrza
Źródła
- ERC 2021: wytyczne pierwszej pomocy (Resuscitation, 2021)
- ILCOR 2025: międzynarodowy konsensus w pierwszej pomocy
- NHS 111 Wales: oparzenia (ang.)
- Medycyna Praktyczna: oparzenie u dziecka – pierwsza pomoc
- aponet.de: oparzenia – chłodzenie bieżącą wodą (niem.)
Oficjalne źródła sprawdzane automatycznie codziennie. Ostatnie sprawdzenie: 2026-10-22.
To ogólne wskazówki, nie zastępują służb ratunkowych. W zagrożeniu życia dzwoń 112.