Atak jądrowy i skażenie promieniotwórcze: co robić? Jodek potasu, schronienie
⏱ 2 min czytania
Awaria elektrowni, atak, opad radioaktywny. Poniżej: co zrobić od razu, co potem, kiedy dzwonić pod 112 i czego unikać. Ta sama instrukcja jest w darmowej aplikacji SurvivalZone.app i działa bez internetu.
Najpierw, od razu
- Widzisz oślepiający błysk? Nie patrz w jego stronę. Padnij za osłoną, twarzą do ziemi, zakryj głowę rękami i zostań tak, aż minie fala uderzeniowa.
- Wejdź do środka, zostań w środku, słuchaj komunikatów. Najlepiej piwnica albo środek dużego budynku, z dala od okien i dachu.
- Byłeś na zewnątrz? Zdejmij wierzchnie ubranie i buty i włóż je do worka. Umyj się pod prysznicem mydłem i szamponem bez odżywki, wydmuchaj nos, przemyj oczy i uszy.
Potem
- Zamknij okna i drzwi, wyłącz wentylację i klimatyzację. Zostań w środku co najmniej 24 godziny albo do czasu, aż służby pozwolą wyjść.
- Słuchaj komunikatów: Alert RCB, radio na baterie, telewizja. Służby podadzą, czy ewakuować się i dokąd.
- Jedzenie w zamkniętych opakowaniach i woda butelkowana są bezpieczne. Nie jedz warzyw i owoców z ogrodu, dopóki służby nie powiedzą, że można.
- Jodek potasu bierz tylko wtedy, gdy ogłoszą to służby, w dawce, którą podadzą. Chroni tylko tarczycę i nie chroni przed samym promieniowaniem. Tabletki wydaje gmina w wyznaczonych punktach.
- Zwierzęta zabierz do środka. Te, które były na zewnątrz, umyj w rękawiczkach.
Kiedy dzwonić pod 112
Ktoś jest ranny, poparzony albo ma nudności, wymioty i osłabienie po przebywaniu na zewnątrz. Dzwoń tylko w potrzebie, żeby nie blokować linii.
Czego nie robić
- Nie bierz jodku potasu ani płynu Lugola na własną rękę i nie pij jodyny. To może zaszkodzić.
- Nie wychodź, żeby zobaczyć, co się stało, ani żeby jechać po dzieci, jeśli służby każą zostać w środku. Szkoła też ma zostać w budynku.
- Nie wnoś do domu skażonego ubrania.
Zobacz też
Najczęstsze pytania
Kiedy brać jodek potasu?
Tylko wtedy, gdy ogłoszą to służby, w podanej dawce. Jodek potasu chroni tylko tarczycę przed radioaktywnym jodem. Nie chroni przed samym promieniowaniem.
Gdzie się schować przy skażeniu promieniotwórczym?
W piwnicy albo w środku dużego, murowanego budynku, z dala od okien i dachu. Zamknij okna i wyłącz wentylację.
Jak się odkazić po powrocie z zewnątrz?
Zdejmij wierzchnie ubranie i buty, włóż je do worka i weź prysznic z mydłem i szamponem bez odżywki. To usuwa dużą część skażenia.
Powiązane tematy
- 📢 Syreny, alarm, skażenie powietrza
- ☣️ Skażenie chemiczne i atak chemiczny
- 💣 Alarm bombowy i podejrzany pakunek
📩 Darmowy plan 72h na maila
Lista zakupów i plecaka na 72 godziny, plus krótka comiesięczna checklista. Za darmo, bez spamu.
Miej to zawsze w telefonie
SurvivalZone.app to darmowa aplikacja na każdy kryzys, bez konta i bez sklepu z aplikacjami. Działa bez internetu, pokazuje najbliższe schrony i punkty pomocy, lokalne radio, plan 72 h i plan wyprawy w góry.
Dziękujemy za przeczytanie. Jeśli ten tekst może komuś pomóc, wyślij go bliskim. Przygotowanie zajmuje chwilę, a w kryzysie liczy się każda minuta.
Wkrótce aplikacja będzie pod stałym adresem survivalzone.app.
Inne scenariusze
- ⚡ Brak prądu
- 🥶 Zimno, nie działa ogrzewanie
- 🚱 Brak wody lub woda niezdatna do picia
- 🌊 Powódź, woda wdziera się do domu
- 🎒 Ewakuacja w 10 minut
- 🔥 Pożar w budynku
- 🌡️ Upał
- ⛈️ Wichura, burza
- 🚀 Atak z powietrza: rakiety, drony, bomby
- 📢 Syreny, alarm, skażenie powietrza
- 📵 Brak zasięgu i internetu
- ❤️ Ktoś stracił przytomność
- 🌍 Trzęsienie ziemi
- ⛵ Sztorm na morzu, bez internetu
- 🚗 Wypadek drogowy
- ☠️ Czad lub ulatniający się gaz
- ❄️ Utknąłeś autem w śnieżycy
- 🌩️ Burza z piorunami na zewnątrz
- 🫀 Zawał serca lub udar
- 🏊 Ktoś się topi
- 🌲 Pożar lasu lub łąki
- 💳 Nie działają karty i bankomaty
- 🦠 Epidemia, pandemia, groźna choroba
- 🧒 Zaginęło dziecko
- 🫁 Zadławienie
- 🩸 Silny krwotok
- 🔥 Oparzenie
- 😷 Smog i zła jakość powietrza
- 🐻 Niedźwiedź na szlaku
- 🐗 Spotkanie z dzikiem
- 🏢 Pożar w pracy: ewakuacja
- 🌪️ Trąba powietrzna
- 🌧️ Ulewa i podtopienia
- ☣️ Skażenie chemiczne
- 🏠 Kwarantanna w domu
- 🛡️ Cyberatak
- 🔌 Nie ma prądu w mieszkaniu
- 💨 Czujesz gaz
- 😵💫 Ktoś mdleje
- 🏫 Alarm lub ewakuacja w szkole dziecka
- 🏜️ Susza i brak wody w kranach
- 🌋 Erupcja wulkanu i opad pyłu
- 🛴 Wypadek na hulajnodze
- 🛑 Napastnik w szkole lub budynku
- 🔔 Włączył się alarm: dom, blok, praca
- 🧫 Podejrzana przesyłka, proszek, zagrożenie biologiczne
- 💣 Alarm bombowy, podejrzany pakunek, wybuch
- 💰 Napad rabunkowy: sklep, bank, ulica
- 💚 Myśli samobójcze: jak pomóc sobie lub komuś
- 🌲 Zgubiłeś się w lesie: jak przeżyć
Źródła
- Państwowa Agencja Atomistyki: reagowanie w zdarzeniach radiacyjnych
- Poradnik bezpieczeństwa 2025 (PDF): zagrożenia CBRN, s. 35
- RCB: „Bądź gotowy! Poradnik na czas kryzysu i wojny” (PDF, s. 22–23)
- BfS: radiologiczna ochrona w sytuacjach awaryjnych (niem.)
- BBK (Niemcy): ochrona przed wybuchem
- Ready.gov (USA): wybuch jądrowy (ang.)
- Safety Handbook 2025 – angielska wersja Poradnika bezpieczeństwa (PDF)
Literatura naukowa i wytyczne
- WHO: Wytyczne dotyczące blokady tarczycy jodem w zdarzeniach radiologicznych i jądrowych (ang.)
- WHO: Pierwsza pomoc psychologiczna, przewodnik dla pracowników terenowych (ang.)
Oficjalne źródła sprawdzane automatycznie codziennie. Ostatnie sprawdzenie: 2026-11-04.
To ogólne wskazówki, nie zastępują służb ratunkowych. W zagrożeniu życia dzwoń 112.