Jak zatamować krwotok? Pierwsza pomoc krok po kroku

Krew tryska lub nie przestaje lecieć. Poniżej: co zrobić od razu, co potem, kiedy dzwonić pod 112 i czego unikać. Ta sama instrukcja jest w darmowej aplikacji SurvivalZone i działa bez internetu.
Najpierw, od razu
- Zadzwoń pod 112 albo poproś kogoś o to i włącz głośnik, żeby słyszeć dyspozytora.
- Załóż rękawiczki, jeśli masz. Mocno uciśnij ranę dłonią przez opatrunek, gazę lub czystą tkaninę i nie puszczaj.
- Połóż poszkodowanego. Gdy krwotok z ręki lub nogi nie ustaje mimo ucisku, załóż opaskę uciskową (stazę).
Potem
- Głęboką ranę wypełnij gazą, najlepiej opatrunkiem hemostatycznym, i dalej mocno uciskaj.
- Gdy krwawienie ustanie, załóż opatrunek uciskowy: kilka warstw gazy i ciasno zawinięty bandaż.
- Opaskę uciskową zakładaj 5–7 cm powyżej rany, nie na stawie. Zaciskaj, aż krwawienie ustanie, i zapisz godzinę założenia.
- Jeśli jedna opaska nie wystarcza, załóż drugą powyżej pierwszej.
- Okryj poszkodowanego folią NRC lub kocem i rozmawiaj z nim do przyjazdu pomocy.
Kiedy dzwonić pod 112
Zawsze, gdy krew tryska, pulsuje lub nie przestaje lecieć mimo ucisku, a także przy dużej utracie krwi, bladości, zimnym pocie, splątaniu lub senności.
Czego nie robić
- Nie luzuj ani nie zdejmuj opaski uciskowej. Może to zrobić tylko personel medyczny.
- Nie wyciągaj z rany wbitych przedmiotów, np. noża czy pręta. Uciskaj wokół nich i unieruchom je.
- Nie zdejmuj przesiąkniętego opatrunku. Połóż kolejny na wierzch i uciskaj dalej.
- Nie uciskaj tzw. punktów uciskowych zamiast rany. Wytyczne zalecają ucisk bezpośrednio na ranę.
Zobacz też
Najczęstsze pytania
Kiedy zakładać opaskę uciskową?
Przy zagrażającym życiu krwotoku z ręki lub nogi, którego nie zatrzymuje mocny bezpośredni ucisk. Zakłada się ją 5–7 cm nad raną, nie na stawie, i zapisuje godzinę.
Co zrobić, gdy nie mam opatrunku?
Uciskaj ranę dowolnym czystym materiałem: koszulką, ręcznikiem, chustą. Najważniejszy jest mocny i nieprzerwany ucisk.
Czy można poluzować opaskę uciskową, żeby kończyna odpoczęła?
Nie. Opaskę uciskową zdejmuje wyłącznie personel medyczny.
Miej to zawsze w telefonie
SurvivalZone to darmowa aplikacja na każdy kryzys, bez konta i bez sklepu z aplikacjami. Działa bez internetu, pokazuje najbliższe schrony i punkty pomocy, lokalne radio, plan 72 h i plan wyprawy w góry.
Dziękujemy za przeczytanie. Jeśli ten tekst może komuś pomóc, wyślij go bliskim. Przygotowanie zajmuje chwilę, a w kryzysie liczy się każda minuta.
Wkrótce aplikacja będzie pod stałym adresem survivalzone.app.
Inne scenariusze
- ⚡ Brak prądu
- 🥶 Zimno, nie działa ogrzewanie
- 🚱 Brak wody lub woda niezdatna do picia
- 🌊 Powódź, woda wdziera się do domu
- 🎒 Ewakuacja w 10 minut
- 🔥 Pożar w budynku
- 🌡️ Upał
- 🌪️ Wichura, burza
- 🚀 Atak z powietrza: rakiety, drony, bomby
- 📢 Syreny, alarm, skażenie powietrza
- 📵 Brak zasięgu i internetu
- ❤️ Ktoś stracił przytomność
- 🌍 Trzęsienie ziemi
- ⛵ Sztorm na morzu, bez internetu
- 🚗 Wypadek drogowy
- ☠️ Czad lub ulatniający się gaz
- ❄️ Utknąłeś autem w śnieżycy
- 🌩️ Burza z piorunami na zewnątrz
- 🫀 Zawał serca lub udar
- 🏊 Ktoś się topi
- 🌲 Pożar lasu lub łąki
- 💳 Nie działają karty i bankomaty
- 🦠 Epidemia, groźna choroba zakaźna
- 🧒 Zaginęło dziecko
- 🫁 Zadławienie
- 🔥 Oparzenie
- 😷 Smog i zła jakość powietrza
Źródła
- Wytyczne ERC 2025 (Europejska Rada Resuscytacji)
- ERC 2021: wytyczne pierwszej pomocy (Resuscitation, 2021)
- ILCOR 2025: międzynarodowy konsensus w pierwszej pomocy
- Resuscitation Council UK: wytyczne pierwszej pomocy 2025
- Polska Rada Resuscytacji: „Resuscytacja dla każdego” według wytycznych ERC 2025
Oficjalne źródła sprawdzane automatycznie codziennie. Ostatnie sprawdzenie: 2026-10-22.
To ogólne wskazówki, nie zastępują służb ratunkowych. W zagrożeniu życia dzwoń 112.